Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy zostało utworzone w 1969 roku. Powołano wtedy Rezerwat Archeologiczny na Ostrowie Lednickim dla ochrony piastowskiego dziedzictwa.

Aktualnie w ramach muzeum znajdują się:

• otulina Jeziora Lednickiego, wraz z bezcennymi obiektami archeologicznymi znajdującymi się na wyspie (Ostrów Lednicki)
• gród z reliktami zabudowy architektonicznej w Gieczu
• gród w Grzybowie koło Wrześni
• grodzisko w Radzimiu koło Murowanej Gośliny - tzw. Ostrów Radzimski
• Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach

Na wyspie Jeziora Lednica — w centrum plemienia Polan (tuż obok ważnego, dawnego strategiczno-handlowego traktu lądowego oraz wodnego, w odległości ok. 36 km od Poznania i ok. 18 km od Gniezna) — znajdują się pozostałości wczesnośrednio­wiecznego grodu zwanego Lednicą lub Ostrowem Lednickim, związanego z czasami panowania pierwszych władców z polskiej dynastii piastowskiej, Mieszkiem I i Bolesławem Chrobrym. Dzięki intensywnym pracom archeologicznym, prowadzonym w przeszłości oraz w przeciągu ostatnich dekad, jak i wynikom badań szeregu współpracujących z archeologią dyscyplin badawczych, potrafimy dzisiaj w miarę precyzyjnie określić rolę i znaczenie tego grodu w organizacyjno-terytorialnej strukturze wczesnego państwa polskiego.

Zanim jednak ośrodek ten zaczął pełnić szereg ważnych funkcji, w czasie od 2. poł. X w. i później, wyspę wykorzystywano do zasiedlenia już wcześniej, bo od VIII w., skąd pochodzą ślady osadnictwa tzw. otwartego oraz w 2. poł. IX i 1. poł. X w., kiedy to w południowej jej części wzniesiono niewielki gród o średnicy wnętrza ok. 40 m.

Początkowo funkcjonował on samodzielnie, zaś po 921 r. włączono go w obręb większej fortyfikacji. Około połowy X w. mamy do czynienia na Ostrowie Lednickim z początkiem różnorodnych przemian, dzięki którym wyspa uzyskuje szczególny status przynależny najważniejszym ośrodkom ówczesnej władzy. Przemiany te polegają m.in. na pobudowaniu tu potężnej fortyfikacji grodowej, realizacji w jej wnętrzu monumentalnej architektury kamiennej — tj. wyposażeniu tego grodu w dwie wolno stojące budowle: pałac (palatium) władcy połączony z kaplicą oraz kościół z prostym zamknięciem prezbiterium.

Wyspę zabudowuje się również domostwami drewnianymi oraz wyposaża w drogi wiodące od dwóch mostowych przyczółków, zlokalizowanych na terenie tzw. otwartego (bowiem nie towarzyszyły mu żadne dodatkowe umocnienia) podgrodzia, ku zachodniemu oraz wschodniemu brzegowi Jeziora Lednica. Inne ze szczególnych funkcji, jakie przydano temu ośrodkowi, to lokalizacja tu miejsca pochówków osób o najwyższym statusie społecznym jak również wydzielenie wokół Lednicy odrębnego terytorium, związanego z logistyką i zabezpieczeniem różnorodnych potrzeb władcy i jego dworu.

• 15.04.2009 – 30.04.2009 otwarte w godzinach od 9.00–17.00
• 1.05.2009 – 30.06.2009 otwarte w godzinach od 9.00–18.00
• 1.07.2009 – 31.10.2009 otwarte w godzinach od 9.00–17.00
• ekspozycje muzealne są zamknięte w poniedziałki
• przeprawa promowa na Ostrów Lednicki będzie czynna w okresie od 15.04.2009 do 31.10.2009 w godzinach otwarcia ekspozycji

Bilet ogólnomuzealny (obejmuje: Ostrów Lednicki, Ma­ły Skansen, wy­stawę na folwarku w Dziekano­wicach i Wielkopolski Park Etnogra­fi­czny w Dziekanowicach)

• normalny 12,00 zł
• ulgowy 6,00 zł

Bilet rodzinny ogólnomuzealny

• (2 osoby dorosłe + 1–3 dzieci)   Ostrów Lednicki i Mały Skansen - 30,00 zł

Mały Skansen

• normalny 8,00 zł
• ulgowy 4,00 zł