Żelazowa Wola

to niewielka wieś położona na obrzeżach Sochaczewa, nad rzeka Utratą. Miejsce to słynie na całym świecie z kultu Fryderyka Chopina. Jest licznie odwiedzane przez turystów i melomanów zarówno z kraju, jak i z zagranicy. Dom Urodzenia Fryderyka Chopina oraz otaczający go park w Żelazowej Woli są własnością Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.

Wnętrze obecnego muzeum oddaje charakter epoki i klimat polskiego dworku pierwszych dekad XIX w. Tym bardziej to było trudne, gdyż do naszych czasów nie zachowało się XIX-wieczne wyposażenie domu Chopinów. W dworku zgromadzono m.in.: warszawski fortepian firmy Leszczyński z pierwszej połowy XIX w., pionowy klawikord zwany „żyrafą” firmy Fried, Külbors z Wrocławia z XIX w., ponadto dziewiętnastowieczne meble oraz portrety Fryderyka Chopina i jego rodziny. W saloniku muzycznym stoi współczesny fortepian, na którym grają pianiści podczas koncertów chopinowskich, odbywających się w sezonie letnim.

Park otaczający dworek jest bardzo oryginalną kompozycją drzew, krzewów, kwiatów oraz małej architektury ogrodowej. Niezwykle malowniczego obrazu dopełnia płynąca przez park rzeka Utrata. Na terenie bogatego w oryginalne gatunki roślin parku krajobrazowego znajdują się cztery pomniki Fryderyka Chopina.

W hołdzie wielkiemu kompozytorowi co roku w pierwszą niedzielę maja w Żelazowej Woli rozpoczyna się sezon letnich koncertów, który trwa do ostatniej niedzieli września. Od 1954 roku w koncertach uczestniczą artyści z Polski i zagranicy, w tym laureaci Międzynarodowych Konkursów Pianistycznych im. Fryderyka Chopina.

Żelazowa Wola

Pierwsza wzmianka o wsi Żelazowa Wola pochodzi z 1579 z akt grodzkich. W 1802 wieś zakupiła rodzina hrabiów Skarbków. Guwernerem ich dzieci był Mikołaj Chopin. Żelazowa Wola była miejscem, w którym prawdopodobnie poznali się rodzice Chopina. Po ślubie państwo Chopinowie zamieszkali w lewej oficynie murowanego dworku i tam 1 marca (według niektórych źródeł 22 lutego) 1810 urodził się tutaj Fryderyk Chopin jako drugie dziecko Mikołaja i Justyny z Krzyżanowskich. Rodzina Chopinów mieszkała w oficynie dworu do 1 października 1810. Jednak w późniejszych latach Chopinowie kilkakrotnie odwiedzali Skarbków w Żelazowej Woli, głównie podczas świąt oraz letnich wakacji. Potem przenieśli się na stałe do Warszawy. W 1812 dwór Skarbków spłonął. Ocalały zaledwie jego dwie oficyny. Wiek XIX obfitował w zmiany włodarzy dworku w Żelazowej Woli.

Przełomowym momentem w historii Żelazowej Woli była wizyta rosyjskiego kompozytora, pianisty i pedagoga Milija A. Bałakiriewa jesienią 1891 roku. Wówczas to zwrócono uwagę na fakt, iż Oficyna, w której urodził się Chopin jest kompletnie zaniedbana. W 1894 roku odsłonięto tu pierwszy na ziemiach polskich pomnik poświęcony Fryderykowi Chopinowi.

Podczas I wojny światowej spłonęła prawa oficyna dworu. Podczas II wojny światowej we dworku stacjonowali żołnierze niemieccy, pod koniec wojny zaś znajdował się tam szpital polowy.

Dopiero w latach dwudziestych XX w., obiektowi oficjalnie przyznano status zabytku o wyjątkowym znaczeniu dla polskiej kultury.

Dzięki ogromnemu wsparciu ze strony społeczeństwa wkrótce udało się zgromadzić w Żelazowej Woli kolekcję zabytkowych przedmiotów pochodzących z początku XIX w. m.in. fortepian i gipsowy odlew maski pośmiertnej Fryderyka Chopina. Po okupacji niemieckiej okazało się większość, z trudem zbieranych eksponatów ekspozycji zaginęła. Ucierpiał również sam budynek. Oficyna miała uszkodzony dach i powybijane szyby w oknach.

Od 1954 r., rokrocznie, poczynając od pierwszej niedzieli maja do ostatniej niedzieli września, w Żelazowej Woli trwa sezon koncertów chopinowskich. Od 2006 r. w tym samym okresie (maj-wrzesień) odbywają się „Prezentacje Muzyczne” – recitale utalentowanych młodych pianistów.