Opactwo Cystersów w Lubiążu

Opactwo Cystersów, w skład którego wchodzą: bazylika wniebowzięcia NMP z lat 1307 - 1340, klasztor, pałac opatów (XVII/XVIII w.), pomocniczy kościół św. Jakuba oraz zachowane zabudowania gospodarcze, leżą w pobliżu miejscowości Lubiąż nad Odrą, 26km od Legnicy, 27km od Lubina, 55km od Wrocławia i 65km od Wałbrzycha.

Cysterski zespół klasztorny w Lubiążu jest drugim, co do wielkości obiektem sakralnym na świecie. To jednocześnie największe opactwo cysterskie na świecie. Ze względu na swój imponujący wygląd, opactwo to nazywane jest arcydziełem śląskiego baroku.

Dla porównania warto dodać, że kompleks ma powierzchnię dwa i pół razy większą od zamku na Wawelu i posiada ponad 600 okien. Powierzchnia samych dachów zajmuje około 2,5 ha, a długość fasady wynosi 223 metry.

To ważne miejsce na historycznej mapie Polski. W krypcie pod gotycką bazyliką znajdują się nagrobki Piastów Śląskich (m.in. Bolesława Wysokiego) oraz mumie opatów cysterskich i zakonników. Do dziś w dobrym stanie zachowało się 98 mumii.

Dla turystów udostępniono do zwiedzania najbardziej imponującą Salę Książęcą, dwupoziomową, o powierzchni ponad 400 m² i wysokości 13,4 m. W sali podziwiać można m.in. rzeźby wrocławskiego mistrza Józefa Mangoldta oraz plafon i malowidła ścienne malarza Christiana Bentuma.

Z punktu widzenia rodzimej turystyki, warto odwiedzić także były kościół Najświętszej Marii Panny. W pozostałych obiektach wciąż trwają prace konserwatorskie - w chwili obecnej nad ostatnią wielką salą reprezentacyjną pałacu - biblioteką opata.

W całości obiekt można zwiedzać w drugi weekend maja każdego roku w trakcie Nocy Muzeów.

Opactwo Cystersów

Do grodu w miejscowości Lubiąż, usytuowanego bezpośrednio nad przeprawą rzeczną na Odrze, 16 sierpnia 1163 roku, z Pforty nad Saalą w Turyngii przybyli pierwsi Cystersi. Sprowadził ich do Lubiąża książę Bolesław I Wysoki. Ówczesne czasy, okres, w którym dzięki hojnym ofiarodawcom, klasztor ten „mężniał” i systematycznie powiększał swój stan posiadania.

Jednak wojny husyckie w XV wieku przerwały tę sielankę. Od ich wybuchu rozpoczął się sukcesywny i długi okres powolnego upadku, trwający do 1492 roku. Kolejne lata stały pod znakiem ogromnego wyzwania zakonu opatów. Wszystkie siły skupione były na próbach odbudowania gospodarki i godziwego życia klasztornego.

Jednak dopiero po wojnie trzydziestoletniej, następuje ponad stuletni okres odbudowy, rozkwitu gospodarczego i kulturalnego fundacji klasztornej. Już w latach 1681 – 1739, dzięki ogromnej zamożności klasztoru powstają nowe obiekty: pałac opatów, klasztor, browar, piekarnia, szpital i wiele innych zabudowań gospodarczych. W tym czasie także  przebudowano także wnętrze kościoła Najświętszej Marii Panny, nadając mu wspaniały barokowy wystrój i wyposażenie.

Te czasy świetności klasztoru, jak wszystko inne, również dobiegły końca. Nastąpiło to w  1740 roku wraz z przejściem Śląska pod panowanie pruskie. Budynki klasztorne wykorzystano jako szpital, a kościół św. Jakuba zamieniono najpierw na arsenał, a następnie przekazano gminie ewangelickiej. Od 1823 roku klasztor został zaadaptowany na szpital dla umysłowo chorych pacjentów z rodzin arystokratycznych, zaś budynki gospodarcze, mieszkalne i pałac stały się własnością państwowej stadniny koni.

W latach 1945 - 1948 w klasztorze zorganizowany był szpital dla jednostek Armii Radzieckiej. Od 1950 roku cały ten ogromny kompleks praktycznie nie miał gospodarza. Dopiero w roku 1962 Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu rozpoczął prace kompleksowe, mające na celu ratowanie całego zespołu. Ostatecznie pracami nad przywróceniem jego dawnej świetności zajęła się Fundacja Lubiąż.

Zwiedzanie obiektów:

Od 1 kwietnia do 30 września w godzinach: 9:00-18:00
Od 1 października do 31 marca w godzinach: 10:00-15:00.

Bilety:

• normalne 10,00zł
• ulgowe 6,00zł