Stare Miasto w Toruniu

Toruń to położone w województwie kujawsko-pomorskim miasto Mikołaja Kopernika, słynące z najlepszych na świecie toruńskich pierników. Prawobrzeżna część miasta leży na Pomorzu, lewobrzeżna część położona jest na Kujawach. Miasto leży nad dwoma rzekami - Wisłą i Drwęcą.

W Toruniu uwagę przykuwa niesamowity zespół staromiejski, który w 1997 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, a od 2004 jest ogólnopolską siedzibą Ligi Polskich Miast UNESCO.

Zespół staromiejski Torunia jest jednym z najcenniejszych zespołów zabytkowych w Polsce, a pod względem ilości zachowanych kamienic z okresu średniowiecza znajduje się na czołowym miejscu wśród tej części świata. Składa się z trzech głównych części: Starego Miasta, Nowego Miasta i terenu dawnego zamku krzyżackiego. Na obszarze tym znajduje się około 1100 obiektów wpisanych do rejestru zabytków.

Uroku toruńskiej starówce dodaje gęste oświetlenie zabytków. Całość maluje przed naszymi oczami widok, zasługujący na chwile refleksji nad minionymi epokami. Tu każdy kamień, bruk, gzyms słusznie podkreślają niebagatelną wagę historyczną tego miejsca,. Ponadto rozciąga się tu jedna z najpiękniejszych panoram miasta. Największe wrażanie robi szczególnie po zmroku.

Zespół staromiejski w Toruniu

Wizyta w Toruniu na pewno nie zakończy się szybkim spacerem. Tu niemal w każdym zaułku znajdują się zabytki, których po prostu nie wypada pominąć:

• kościoły gotyckie: św. św. Janów Chrzciciela i Ewangelisty, pofranciszkański Wniebowzięcia NMP i św. Jakuba
• Rynek Nowomiejski w Toruniu
• pozostałości średniowiecznych obwarowań miejskich: fragmenty murów, budowanych od połowy XIII, zachowały się m.in. odcinki wzdłuż Wisły i ulicy Podmurnej oraz bramy Mostowa, Klasztorna i Żeglarska, kilka baszt (wśród nich m.in. Krzywa Wieża, Monstrancja, Gołębnik, Żuraw, Koci Łeb)
• ruiny zamku krzyżackiego
• gotycki most, jeden z nielicznych w Polsce, pod ulicą Most Pauliński
• zespół gotyckich kamienic mieszczańskich z XIV-XVI w., w tym m.in. Dom Kopernika (XV w.) oraz kamienice przy ul. Łaziennej, Małe Garbary, Mostowej, Szczytnej, Szerokiej, Szewskiej, Wielkie Garbary, Żeglarskiej.
• barokowe pałace miejskie: pałac Dąmbskich, Fengera i Meissnera
• kościół poewangelicki św. Ducha
• kościół poewangelicki Trójcy św.
• spichrze z XIV-XVIII w.
• Pomnik Mikołaja Kopernika
• Dwór Artusa w Toruniu, monumentalny neorenesansowy gmach (1889-1891, R. Schmidt) położony w południowej części Rynku Staromiejskiego – obecnie mieści się w nim Centrum Kultury
• Teatr im. W. Horzycy – powstały w 1904,
• siedziba Towarzystwa Naukowego w Toruniu z 1881.
• neogotyckie kościoły: garnizonowy św. Katarzyny z 1897, ewangelicko-augsburski św. Szczepana z 1903.

Stare Miasto w Toruniu

Obszar dzisiejszego miasta w epokach prehistorycznych znajdował się na styku trzech krain geograficznych, miał dostęp do rzeki oraz dogodną przeprawę przez Wisłę, co pozwoliło na wczesne osadnictwo na obszarze dzisiejszego miasta i w jego okolicy. Tutejsze życie rozwijało się już około 9 tys. lat p.n.e. Początek miastu dali Krzyżacy w 1230. 13 sierpnia 1264 nadano prawa miejskie osadzie – Nowe Miasto, od wschodu stykającej się ze Starym Miastem. W 1454 roku oba miasta połączono, zachowując jednak dzielące je mury obronne.

Po powstaniu antykrzyżackim w XV wieku rozpoczął się intensywny rozwój Torunia. Miasto bogaciło się na handlu wiślanym, składzie soli i towarów solonych, wielkich dorocznych jarmarkach międzynarodowych.

Do ciężkich momentów w historii Torunia trzeba zaliczyć drugą połowę XVII wieku. Miasto nękane było wówczas przez toczące się w tym rejonie wojny. Zmuszeni takim stanem rzeczy, torunianie rozpoczęli budowę fortyfikacji bastionowych, dzięki czemu Toruń stał się jedną z najpotężniejszych twierdz w Rzeczypospolitej.

Jednak najcięższe czasy miały dopiero nadejść. 24 września – 9 października 1703 miało miejsce najdotkliwsze w całej historii bombardowanie miasta przez wojska szwedzkie. Spłonęła znaczna część Rynku, ratusz i kościoły. Wraz z początkiem II wojny światowej Toruń znalazł się w prowincji Gdańsk-Prusy Zachodnie, na jej koniec miasto zajęła Armia Czerwona.

W 1997 wpisano zespół Starego i Nowego Miasta oraz ruiny zamku krzyżackiego na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, a w 2004 wybrano Toruń na ogólnopolską siedzibę Ligi Polskich Miast i Miejsc UNESCO.

W 2007 rozpoczęły się starania Torunia o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2016.