Zamek Krzyżtopór
Ujazd 73
27-570 Iwaniska

Phone:	+48 15 860 11 33
E-mail:	Wyślij wiadomość e-mail
Website:	http://www.krzyztopor.org.pl
Open:	year-round

Tags: Iwaniska

(Ilość opinii: 1)

Zamek Krzyżtopór (dawniej Krzysztopór) znajduje się w miejscowości Ujazd (województwo świętokrzyskie), gmina Iwaniska.

Nazwa fortecy na przestrzeni lat ewoluowała. Krzyż był symbolem wiary i polityki wojewody, topór herbem jego właścicieli - Ossolińskich. Oba te symbole są umieszczone na bramie wjazdowej do zamku. Sam budowniczy nazywał zamek mianem Krzysztofory.

Powierzchnia zamku wraz z jego budynkami wynosi około1,3 hektara. Długość murów fortyfikacji około 600 metrów. Średnia wysokość wałów 5-7 metrów, a w skrajnych miejscach około 15 metrów wysokości.

Fasadę pałacu na dziedzińcu eliptycznym zdobią powtarzające się motywy łuku triumfalnego z oknami i wnękami. W 40 okrągłych i czwórlistnych wnękach, gdzie kiedyś umieszczone były podobizny przodków Krzysztofa Ossolińskiego i przedstawicieli rodzin z nim spokrewnionych, do dzis zachowały się jedynie ich podpisy w tynku na II piętrze.

W jednym z podziemnych pomieszczeń można zobaczyć małe stalaktyty i stalagmity narosłe wskutek długotrwałego trzystuletniego przecieku wody opadowej przez sklepienie zbudowane ze skały wapiennej.

Skłonności Krzysztofa Ossolińskiego do astrologii i magii ujawniały się również w Krzyżtoporze.

Obecnie zamek ma niestety status trwałej ruiny. W dawnej klasyfikacji zabytków był zaliczony do klasy zerowej. Budowla jest wprawdzie ruiną, ale o znacznym stopniu zachowania. W jej skład wchodzą obszerne fortyfikacje: bastiony, fosa, ślady umocnień i mostów.

Historia powstania zamku i jego świetności pozostaje wciąż nie do końca wiadoma. Jest to powodem krążenia wokół niego legend. Jedną z nich jest opowieść o zastosowaniu na zamku symboliki liczb nawiązującej do kalendarza: okien miał tyle, ile dni w roku, pokoi tyle, ile tygodni; sal wielkich tyle, ile miesięcy, a 4 narożne jego baszty odpowiadały liczbie kwartałów. Brak zachowanych planów budowy oraz sztychów sprzed przebudowy w XVIII wieku uniemożliwia dziś faktyczne odtworzenie wizerunku zamku z połowy XVII wieku.

Zamek Krzyżtopór budowany był w latach 1627-1644 przez Krzysztofa Ossolińskiego. Nigdy jednak w pełni nie został ukończony. Ma postać obszernego pałacu w stylu włoskim typu palazzo in fortezza. Budowniczym, który sporządził plany i nadzorował wznoszenie zamku był Wawrzyniec Senes. Od strony północnej przylegały niegdyś piękne ogrody w stylu włoskim.

Niestety świetność budowli trwa zaledwie 11 lat. W 1655 zdobywają ją Szwedzi, zamieniając na kwaterę dla swoich wojsk, zaś ruchome mienie zostaje zagrabione i wywiezione. W czasie obrony wojsk konfederacji barskiej w 1770 roku został zniszczony przez wojska rosyjskie.

Po zakończeniu II wojny światowej, posiadłości zostały upaństwowione.

O sile obronnej Krzyżtoporu decydowała między innymi jego lokalizacja oraz nowożytne fortyfikacje bastionowe. Wskazywało to na idealną niezdobytą twierdzę. Na miejsce jej lokalizacji wybrano cypel skalny wzniesienia otoczony z dwóch stron wąwozami, a z trzeciej podmokłym terenem wytworzonym przez ciek wodny. Dodatkowo cypel odcięty został fosą częściowo wykutą w skałach. Na bastionach rozmieszczono stanowiska artyleryjskie. Wjazd po drewnianym zwodzonym moście dodatkowo zabezpieczała wysoka wieża.

Zamek Krzyżtopór jest czynny:

• w sezonie turystycznym (kwiecień - wrzesień) od 8:00 do 20:00,
• poza sezonem turystycznym (październik - marzec) od 8:00 do 16:00.

Ceny biletów wstępu wynoszą:

• Bilet normalny – 6 zł/os,
• Bilet ulgowy* – 4 zł/os,
• Bilet normalny dla grup zorganizowanych powyżej 20 osób – 5 zł/os,
• Bilet ulgowy* (dzieci do lat 12, emeryci, renciści, dzieci i młodzież szkolna) dla grup zorganizowanych powyżej 20 osób – 3 zł/os
• Bilet biesiadny (od 5 osób) – 20 zł/os (zwiedzanie zamku, przewodnik, ognisko)
• Bezpłatne zwiedzanie
• 1 opiekun na 10 osób, kierowca autokaru, dzieci poniżej 6 roku życia

Cennik przewodnika po ruinach zamku:

• 1 – 10 osób – 20 zł
• 11 – 20 osób – 30 zł
• 21 – 30 osób – 40 zł
• 31 – 40 osób – 50 zł
• 41 – 50 osób – 60 zł

W przypadku grup liczących powyżej 50 osób cena usługi przewodnika do negocjacji.

Grupy zorganizowane powinny zarezerwować przewodnika przynajmniej na jeden dzień przed zwiedzaniem obiektu.